Close

Somut bilgiler artık Facebook'da

ataturk ilkeleri ve inkilap tarihi 2 — Açıköğretim — Somut.NET

aöfMatik | Açıköğretim Kategorisi
Uygulamayı İndir
aöfMatik Nedir?

eKamp » Açıköğretim » ataturk ilkeleri ve inkilap tarihi 2... (Buradasınız)

ataturk ilkeleri ve inkilap tarihi 2



adaletci1

13.04.2015 19:45

aöfMatik




arkadaslar sinava cok az kaldi ve ben inkilap dersine calisamadim.internette bildiginiz bir sitede inkilap tarihi 2 nin ozetleri varsa siteyi soyleyebilirimisiniz







onurakkaya

13.04.2015 22:52

aöfMatik

 

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKİLÂP TARİHİ II

ÜNİTE-2 TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE TEMEL POLİTİKALARIN ORTAYA ÇIKIŞI (1923-1938 DÖNEMİ)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN ŞEKİLLENMESİ ( 1923-1938)Osmanlı saltanatının kaldırılmasıyla başlayan ve hilafetin kaldırılmasından sonra birbiri ardına yapılan temel hukuki, siyasi ve kültürel düzenlemeler ile yeni Türk devletinin şekli berraklaşmıştır.
 
Yeni Anayasa Rejimi: 1924 Anayasası
23 maddelik Teşkilat-ı Esasiye bir geçiş dönemi anayasasıdır ve özüne aykırı olmayan Osmanlı Kanun-i Esasisinin maddelerini de kullanmıştır.

Bu dönem iki anayasalı dönem olarak da adlandırılır. Cumhuriyetin ilanından sonra inkılâplara yön verecek ve ihtiyaçları karşılayabilecek kapsamlı bir anayasaya ihtiyaç vardır.

Bu amaçla 20 Nisan 1924’de yürürlüğe giren anayasa çeşitli değişikliklerle 1960’a kadar kullanılmıştır.
 
1924 Anayasası’nda yer alan hususlar;
1- Devletin vasfı cumhuriyettir. Değiştirilemez, teklif dahi edilemez.(1. Madde)

2- Milli egemenlik devletin esasıdır.

3- Yasama ve yürütme erki meclisin, yargı bağımsız mahkemelerin görevidir.

4- Kanun karşısında eşitlik ilkesi öne çıkar.

5- Kişi hak ve özgürlükleri tanınmıştır.

6- Türkiye ahalisine din ve ırk farkı gözetilmeksizin Türk denir. (Atatürk milliyetçiliği)

1923-1938 DÖNEMİN ŞEKİLLENDİREN SOSYAL VE EKONOMİK YAKLAŞIMLARAtatürk çekitli konuşmalar ve demeçlerle, eski sistemin çürümüş, milletin beklentilerini karşılamayacak bir halde olduğuna işaret etmekteydi.

Mecliste, bu makinenin ıslahına çalışıldığını, kanunlarla, halkın mahalli ölçülerde de olsa idareye alıştırılmak istendiğini bildirmekteydi.

Ülke içindeki politikalarda, halkçılık yani, "milleti bizzat kendi mukadderatına hakim kılmak"esasını her vesileyle gündeme getiriyordu.

Reformlarda taklitçilik yaparak değil halkın anlayışına bağlı olduğuna işaret ediyordu ve meselenin şekil değil, anlayışa bağlı olarak değişmesi gerektiğini vurguladı ve gerekli tedbirlere girişti. Mecliste ifade ederek gerekli çalışmaları anlattı. 

Eğitim anlayışı: Hükümetin en mühim vazifesi olarak eğitim gösteren Gazi Mustafa Kemal milletin haline, ihtiyacına, asrın gereklerine uygun bir eğitimin lüzumunu belirtmiştir. 

Öğretmen ihtiyacını karşılamak için Saffet Arıkan’ın bakanlığı döneminde kurulan Eğitmen Kursları (1936) ve Köy Öğretmen Okulları 1940’da Köy Enstitüleri'ne  dönüşecek ve başarılı olacaktır.
 
Yükseköğretimde Osmanlı’dan devralınanDarülfünun 1933 Üniversite reformu ile kapatılarak İstanbul Üniversitesi kurulmuştur.

Üniversite reformunun gerçekleşmesinde Hitler rejiminden kaçarak ülkemize sığınan Alman bilim adamları etkili olmuştur.

Hatta bu bilim adamlarından 42’si İstanbul Üniversitesi’nin kadrosunda yer almıştır.1936’da Ankara Üniversitesi’nin temelini oluşturan Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi kurulmuştur.

Din Anlayışı: Mustafa Kemal’e göre camilerden halkı aydınlatıp yol gösterecek halkın anlayacağı dilden mesajlar verilmelidir. Böylece inkılaplara karşı dini kullanarak muhalefet yapmanın önü kesilecektir.
 
Mustafa Kemal yenidünya düzeninde değişen dört esas üzerinde durmuştur:
1) İslam dinini siyasi hayatın içinden kurtarmak
2) Orduyu siyasetten uzaklaştırmak
3) Zamanın ihtiyacına göre dünya görüşünü değiştirmek
4) Ortak değer olarak Türk milliyeti bağını esas almak

İktisadi Hayat Anlayışı: Temel prensip askeri başarıyı ekonomik bağımsızlıkla taçlandırmaktır. Cumhuriyetin iktisadi anlayışı bu prensip çerçevesinde 17 Şubat- 4 Mart 1923’de İzmir’de toplanan Türkiye İktisat Kongresi'nde  ortaya konulmuştur.

Bu iktisadi yemine göre TÜRK halkı özellikleri:İmar edenİsrafı sevmeyenTükettiğini kendi üretenÇalışkanYenilikleri kabul edenVatanına bağlıİlim ve marifet sahibiTekelciliğe karşıOrmanlarını seven ve koruyanMadenlerini kendi işletenDoğayı seven ve koruyanSağlıklıSpora düşkünDayanışma içindeMilli hâkimiyet esasından vazgeçmezBarış içinde büyümeyi hedefleyen Türkiye İktisat Kongresi: 17 Şubat- 4 Mart 1923tarihleri arasında askeri başarıların nasıl ekonomik bağımsızlıkla taçlandırılabileceğini görüşmek üzere çiftçi, tüccar, sanayi, işçi, amele, bürokrat, asker gibi toplumun her kesiminden 1135 delegenin katılımı ile yapılmıştır.
 
HALKA GİDİŞ ve ATATÜRK’ÜN YURT GEZİLERİMustafa Kemal 1923’ten 1938’e kadar yaklaşık 170 yurt içi gezisi yapmıştır.

Amacı;
a) Halkın düşüncelerini öğrenmek
b) İnkılaplara karşı ilgiyi görmek
c) Beklentilerini anlamak 
d) Çağdaş ve refah içinde yaşamak için yapılması gerekenleri anlatmak
e) İnkılaplara karşı halkın tepkisini görmek
f) Devlet halk birlikteliğini sağlamak
g) Yapılan işlerde asıl muhatabın halk olduğunu göstermek
h) Halkın ihtiyaçlarını yerinde tespit etmek
ı) Halkın güvenini kazanmak

Atatürk bu gezilerde milli mücadelenin kişilerin değil bütün milletin başarısı olduğunu özellikle anlatmaya çalışmıştır.SİYASİ İNKİLAPLARA KARŞI İLK TEPKİLERTBMM’nin hem fikir olduğu tek konu yurdun kurtuluşu idi. Bunun dışında yapılan ve yapılacak ıslahatlarda ortak fikir taşıması mümkün görünmüyordu. Dolayısıyla bu fikir ayrılıkları zamanla ciddi muhalefete ve somut bir takım olaylara dönüşecektir.
 
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın Kuruluşu (17 Kasım 1924)
Cumhuriyetin ilanı ve halifeliğin kaldırılmasında ilk büyük tepki siyasal niteliktedir ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurulmasıdır.

Kurucuları:
1) Kazım Karabekir
2) Ali Fuat Cebesoy
3) Refet Bele
5) Rauf Orbay
6) Adnan Adıvar

Programı:  Ekonomide liberalizm, devlet yönetiminde Merkeziyetcilik ilkeleridir. “Parti dinsel düşüncelere ve inançlara saygılıdır” maddesi ile dini çevreleri etkilemiştir.
 
ÖNEMİ:
a) Başkanı Kazım Karabekir Paşa’dır.
b) Türkiye Cumhuriyetinin ikinci, muhalefetin ilk partisidir.
c) Çok partili hayata geçişin ilk denemesidir.
d) Şeyh Sait isyanı ile bağlantısı görülerek Takriri Sükun Kanunu (4 Mart 1925) dayanılarak kapatılmıştır.
e) Kapanış tarihi 5 Haziran 1925’dir.  

Terakkiperver Cumhuriyet fırkasının üst düzey yöneticileri İzmir suikastı ile bağlantılı görülerek yargılanmışlardır.

Şeyh Sait İsyanı
13 Şubat 1925’de çıkan isyan Türk Devleti içinilk ciddi tehlikedir. Dinin elden gittiğini ve eski düzeni tekrar getireceklerini söyleyen isyancılar Musul meselesinin aleyhimize sonuçlanmasında etkili olmuştur.

Doğu bölgelerinde bir ay sıkıyönetim ilan edilmiş Takrir-i Sükûn Yasası çıkartılarak 15 Nisan’da tüm isyancılar yakalanmış ve İstiklal Mahkemelerinde yargılanarak idama mahkûm edilmişlerdir.
 
İzmir Suikastı
Gerek şahsi çekişmeler ve gerekse siyasî fikir ayrılıkları yüzünden eski vekil ve askerlerin tertiplediği suikast girişimi suikastçıları kaçıracak Giritli Şevkinin ihbarıyla önlenmiştir.

Eski vekil Ziya Hurşit ve tertipçiler İstiklal Mahkemelerinde yargılanarak idam edilmiştir.

Takrir-i Sükun Kanunu, 4 Mart 1925’de çıkartılmış ve 1929’a kadar yürürlükte kalmıştır.

Şeyh Sait isyanının bastırılmasında ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kapatılmasında dayanak olmuştur. Bu kanun devrim karşıtlarına karşı etkili biçimde kullanılarak birçok devrimin yapılabilmesi için uygun ortam hazırlamıştır.

Serbest Cumhuriyet Fırkası Olayı
Mustafa Kemal’in isteğiyle 12 Ağustos 1930’dakuruldu. Amaç hükümetin daha etkin çalışmasını sağlamak ve demokrasi kültürünü yerleştirmekti.

Partinin programında ekonomide liberalizm önemliydi. Kısa sürede devrim karşıtlarını bünyesinde toplayan parti amacından uzaklaşarak mecliste kısır çekişmeler yaşanmaya başlayınca kurucu başkan Fethi Okyar’ın isteğiyle 17 Kasım 1930’da feshedildi.
Üç aylık Serbest Fırka deneyimi hem politikacıların hem de halkın demokrasiyi özümseyemedikleri gerçeğini ortaya çıkartmıştır.

Menemen-Kubilay Olayı(23 Aralık 1930)
Derviş Mehmet ve adamlarının “şeriat” ilan etmek hevesiyle çıkarttıkları isyanda öğretmen yedek subay Mustafa Fehmi Kubilay ve iki bekçi şehit edilmiştir.

Bu isyan halkın henüz kolaylıkla istimrar edilebilecek durumda olduğunu ve eski rejim yanlılarının hala aktif, ciddi bir tehdit olduğunu gösterir.

Kubilay ilk cumhuriyet şehididir.     
CUMHURİYETİN HALKA GİDİŞ MÜESSESELERİ: HALKEVLERIYapılan inkılapların halka mal edilmesi, derinleştirilmesi ve halkın her açıdan eğitilmesi, modernleştirilmesi için kurulmuştur(1932).

11 Ağustos 1951’deTBMM’nin malvarlığına el koymasıyla fiilen kapatılmıştır. 9 şubesi vardır.

En etkin şubesi köycülük şubesidir.
1. Dil, Edebiyat, Tarih Şubesi
2. Güzel Sanatlar Şubesi
3. Temsil Şubesi
4. Spor Şubesi
5. Sosyal Yardım Şubesi
6. Halk Dershaneleri ve Kurslar Şubesi
7. Kütüphane ve Neşriyat Şubesi
8. Müze ve Sergi Şubesi
9. Köycülük Şubesi

Halkevleri ilk olarak Türk Ocaklarının kapatılması ile bu binalarda açılmıştı. Yurtdışında tek şube 1942’de Londra’da açılmıştır.
 

Dil, Edebiyat, Tarih Şubesi 

Muhitin genel bilgisini yükseltmeye yarayacak konularda sohbetler ve konferanslar düzenlemek, Türk dilinin bugünkü yazı ve edebiyatta kullanılmayan fakat halk arasında yaşayan kelimeleri, terimleri ile eski milli masalları, atasözlerini, araştırıp toplamak, anane ve âdetleri incelemek, dergi çıkararak veya ç›karılmakta olan dergiler aracılıyla yukarıda belirtilen çalışmaları yayımlamak, yeni yetişen gençler arasında yetenekli olanları desteklemek ve onların ilerlemeleri için gerekli çareleri aramak bu şubenin görevleri arasındadır.

 

Güzel Sanatlar şubesi

Musiki, resim heykeltraşlık, mimarlık, ve süsleme sanatları gibi alanlarda sanatçı ve amatörleri toplamak Halkevi Güzel Sanatlar Şubesinin görevleri arasındadır:

 

1) Genç yetenekleri korumak

2) Halk için genel müzik akşalamları düzenlemek

3) Halkın musıki zevkini arttırmak ve yükseltmek

4) Mümkün olan yerlerde güzel sanatlar kursu açmak

5) Halkın milli marşları ve şarkıları öğrenmesine yardım etmek

6) Milli bayramlarda bu marş ve türkülerin milletçe bir ağızdan söylenmesini temin etmek

7) Köylerde ve aşiretlerde söylenen milli türkülerin nota ve sözleriyle milli oyunların ahenk ve tarzını tespit etmek 

 

Temsil şubesi

Tiyatro sanatına heves ve yetene¤i olan kad›n ve erkek üyelerden bir temsil grubu oluflturmak, umumi idare heyetince tercih edilecek veya yeniden teklif ettirilecek piyesler temsil ettirmek Temsil fiubesinin görevleri aras›nda yer almaktad›r.

 

Spor şubesi

Bu şube Türk halkında spor ve beden hareketlerine sevgi ve ilgi uyandırıp bunları bir kütle hareketi, milli bir faaliyet haline getirmeye katkı sağlamayı amaç edinmiştir. 

Türkiye idman Cemiyetleri Birliğine dahil olan veya olmayan spor kuruluşlarının gelişme ve ilerlemesine yardım eder.

 

Hiç kulüp bulunmayan yerlerde kulüp kurulmasını, gençlerin spor kulüplerine girmesini ve gerçek birer sporcu olarak yetişme




yagmurmasal123

13.04.2015 23:14

aöfMatik

 

Çok teşekkür ederim onur




emreyldrm3363

13.04.2015 23:18

aöfMatik

 

teskrrlrr




adaletci1

13.04.2015 23:59

aöfMatik

 

cok tesekkur ederim




onurakkaya

14.04.2015 19:29

aöfMatik

 

rica ederim iyi calismaklar




Mesaj gönderebilmek için Android işletim sistemli bir cihazınızın olması gerekmektedir. Buraya tıklayın ve uygulamayı ücretsiz indirin.
Kısa bir süre sonra sitemiz üzerinden üye olabilecek ve buradan da aöfMatik uygulamasına katılabileceksiniz...